D Z I A Ł R Ę K O P I S Ó W Z N i O
ul. Szewska 37, 50-139 Wrocław
tel. (+48 71) 34 444 71 wew. 132
Ogłoszenia bieżące
Godziny otwarcia Czytelni Rękopisów:
poniedziałek - piątek: 9.00-17.45
| Powrót |
Charakterysyka zbiorów
Mszał łaciński. XIV w.
|
Zbiór aforyzmów
i podręcznik kaligrafii
w języku arabskim. XVII w.
|
Dział Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińskich gromadzi rękopisy dotyczące historii i kultury Polski od czasów najdawniejszych do chwili obecnej, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów dotyczących dawnych ziem wschodnich Rzeczypospolitej. Wśród najcenniejszych zbiorów można wyróżnić: średniowieczne rękopisy liturgiczne, materiały życia publicznego (m.in. diariusze sejmowe oraz akta i korespondencja polityczna z XVI-XVIII w., papiery dotyczące polskiej konspiracji niepodległościowej na ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w latach II wojny światowej), archiwa i papiery rodzin magnackich i szlacheckich (m.in. Mniszchów, Wodzickich i Turnów), utwory polskich pisarzy i poetów (m.in. Wacława Potockiego, Ignacego Krasickiego, Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Aleksandra Fredry, Henryka Sienkiewicza, Władysława Reymonta, Marii Kuncewiczowej, Marka Hłaski, Stanisława Vincenza), spuścizny osobistości polskiego życia politycznego, kulturalnego i naukowego (min. Wojciecha Kętrzyńskiego, Oswalda Balzera, Wacława Gąsiorowskiego, Franciszka Bujaka, Czesława Wycecha, Kazimierza Sosnkowskiego, Jana Nowaka-Jeziorańskiego), archiwalia miejskie z XV-XIX w., pamiętniki (w tym zwłaszcza dotyczące polskich ruchów niepodległościowych XIX-XX w. oraz pobytu w więzieniach i na zesłaniu w ZSRR w latach II wojny światowej i po jej zakończeniu), dokumenty wystawiane przez królów i książąt polskich oraz urzędy państwowe z XIII-XX w. Obecnie zbiory liczą ok. 20 000 rękopisów, w tym średniowiecznych ok. 200, XVI-XVIII w. ok. 4200 i XIX-XXI w. ok. 15 600 oraz ok. 2230 dokumentów z XIII-XX w.
| Powrót |
Udostępnianie zbiorów
Czytelnia Działu Rękopisów
|
Godziny otwarcia Czytelni:
Czytelnia Działu Rękopisów otwarta jest od poniedziałku do piątku, od października do czerwca w godzinach 9-17.45, w sierpniu i wrześniu w godzinach 9-14.45. W lipcu Czytelnia jest nieczynna.
Zasady korzystania (wyciąg z regulaminu Czytelni):
- Zbiory rękopiśmienne udostępniane są do celów naukowych. Prawo korzystania z nich mają pracownicy naukowi na podstawie ważnej legitymacji służbowej oraz studenci, doktoranci i pracownicy instytucji kulturalno-naukowych na podstawie pisemnej rekomendacji instytucji polecającej. Innym osobom zbiory rękopiśmienne mogą być udostępniane wyłącznie za zgodą Dyrekcji ZNiO. Warunkiem korzystania ze zbiorów jest wypełnienie deklaracji czytelniczej oraz okazanie aktualnego dokumentu tożsamości.
- Prawo do korzystania ze zbiorów rękopiśmiennych przysługuje na okres 1 roku. Po upływie tego terminu czytelnik powinien ponownie udokumentować potrzebę korzystania ze zbiorów.
- Ze zbiorów własnych udostępnia się jedynie te rękopisy zinwentaryzowane (skatalogowane), które nie mają kopii mikrofilmowych w Dziale Zbiorów Mikroformowych. Udostępnianie rękopisów akcesyjnych (nieskatalogowanych) zależy od stanu ich zachowania.
-
Zamówić można dziennie 10 rękopisów (woluminów) lub dokumentów. W uzasadnionych wypadkach ilość ta może być zwiększona za zgodą kierownika Działu. Czytelnik otrzymuje do wykorzystania jednorazowo 1 rękopis (wolumin) lub dokument. Rewersy złożone przed godz. 14.30 realizowane są tego samego dnia.
Udostępnianie kopii mikrofilmowych:
Z kopii mikrofilmowych można korzystać na ogólnie przyjętych zasadach dla druków i czasopism w czytelni Działu Mikrofilmowego. Ponadto z mikrofilmów wykonanych przez Bibliotekę Narodową można korzystać w Oddziale Mikrofilmowym Biblioteki Narodowej w Warszawie ul. Niepodległości 213. Mikrofilmy można także wypożyczać drogą wypożyczeń międzybibliotecznych do większych bibliotek naukowych w Polsce.
Usługi reprograficzne:
Mikrofilmy, fotokopie, kserokopie i kopie cyfrowe ze zbiorów rękopiśmiennych sporządza Pracownia Reprograficzna ZNiO na podstawie pisemnego zamówienia, złożonego w Dyrekcji ZNiO. Kopie kserograficzne wykonuje się wyłącznie z rękopisów dwudziestowiecznych lub z kopii mikrofilmowych. Cennik
| Powrót |
Historia zbiorów
Podstawą zbiorów rękopiśmiennych Zakładu Narodowego im. Ossolińskich były prywatne zbiory fundatora Zakładu hrabiego Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (ok. 700 rękopisów), pochodzące m.in. ze zbiorów rodzinnych różnych linii rodu Ossolińskich. Po śmierci J.M. Ossolińskiego, w 1827 r. przewiezione one zostały wraz z całością zbiorów bibliotecznych z Wiednia do Lwowa, jako siedziby Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.
Lata 1827-1939
Sala rękopisów
lwowskiego Ossolineum
ok. 1925 r.
|
Wojciech Kętrzyński,
dyrektor Ossolineum
w latach 1876-1918.
|
Juliusz Słowacki:
"Hymn. O zachodzie słońca
na morzu". 1836 r.
|
We Lwowie liczba rękopisów stale rosła, przede wszystkim dzięki ofiarności społeczeństwa polskiego, uznającego Ossolineum za księgozbiór narodowy. W ten sposób Ossolineum wzbogaciło się m.in. o materiały historyczne i literackie ze zbiorów Henryka Lubomirskiego (1828-1848), Adama Junoszy Rościszewskiego (1828-1844), Stanisława Wronowskiego (1838) i Józefa Dzierzkowskiego (1840), archiwum Rzeczyckich (1872), teki Antoniego Schneidra (1880), archiwum lipowieckie Junosza Rościszewskich (1891), papiery gen. Macieja Rybińskiego (1893), papiery rodzinne Stadnickich i Mniszchów (1898-1899), autografy Juliusza Słowackiego (1900-1901, 1909), archiwum Sapiehów z Krasiczyna (1910), archiwum Lubomirskich z Kruszyny (1912), zbiory historyczne Włodzimierza Kozłowskiego (1917), archiwum Zygmunta Luba-Radzimińskiego (1918), archiwum Jabłonowskich z Bursztyna (ok. 1920), zbiory Pawlikowskich z Medyki (1921), archiwum Towarzystwa Przyjaciół Sztuk Pięknych we Lwowie (ok. 1923), zbiory Chrzanowskich z Moroczyna (1925), papiery Karola Szajnochy (1927), autografy Aleksandra Fredry (1928), papiery Oswalda Balzera (1933), papiery Stanisława Zakrzewskiego (1936), część zbiorów historycznych Aleksandra Czołowskiego (1936), archiwum Jełowickich z Łanowic (1937), archiwum Fundacji hr. Stanisława Skarbka (1938). Mniejszą rolę w gromadzeniu odgrywały zakupy, chociaż i w ten sposób Ossolineum wzbogaciło się m. in. o archiwum Mniszchów z Laszek Murowanych (1854), kodeksy średniowieczne ze zbioru Augusta Bielowskiego (1871, 1877), wypisy źródłowe z archiwów francuskich Stanisława Lukasa (1884), autografy i listy Adama Mickiewicza (1890, 1896-1897), archiwum Götzendorff-Grabowskich (1898-1899), rękopisy Juliusza Słowackiego (1908), zbiory historyczne Wiktora Gomulickiego (1917-1919) oraz archiwum Wodzickich z Kościelnik (1939).
Rezultatem bardzo licznych darów, a także zakupów była rosnąca liczba zbiorów, które od lat czterdziestych XIX w. dzieliły się na trzy grupy: rękopisy (kodeksy rękopiśmienne), dyplomy (dokumenty) oraz autografy, tj. głównie listy wybitnych osobistości. Jeśli w 1851 r. stan zbiorów wynosił ok. 1100 rękopisów, 140 dyplomów i 2155 autografów, to przed wybuchem II wojny światowej w 1938 r. zbiory rękopiśmienne Ossolineum (łącznie z tworzącymi w ich obrębie osobną całość zbiorami Biblioteki Pawlikowskich) obejmowały ok. 13800 rękopisów, ok. 2500 dyplomów i ok. 11700 autografów, stanowiąc jedną z największych i najcenniejszych kolekcji w Polsce, niezastąpiony warsztat prac badawczych i skarbnicę piśmiennictwa narodowego.
Lata 1939-1945
Adam Mickiewicz:
"Pan Tadeusz".
1832-1834 r.
|
Okres II wojny światowej i włączenie Ossolineum do ukraińskich i niemieckich struktur bibliotecznych nie naruszyło w większym stopniu dotychczasowego charakteru i stanu zbiorów, a nawet doprowadziło do ich powiększenia m.in. na skutek nacjonalizacji przez władze sowieckie w latach 1939-1940 złożonych tu na początku wojny licznych depozytów (m.in. pochodzący ze zbiorów Tarnowskich z Dzikowa autograf Pana Tadeusza Adama Mickiewicza) oraz przejmowania zbiorów pozbawionych opieki, głównie prywatnych (m.in. zbiory Biblioteki Poturzyckiej Dzieduszyckich). Na wiosnę 1944 r. dyrekcja Ossolineum wykorzystując polecenia niemieckich władz bibliotecznych przeprowadziła ewakuację do Krakowa najcenniejszych rękopisów (ok. 2300 jednostek, w tym rękopisy Adama Mickiewicza i Juliusza Słowackiego) i dyplomów (ok. 2200 jednostek), które w lipcu t. r. zostały przewiezione do Adelina (Zagrodna) na Dolnym Śląsku,. W maju 1945 r., wliczając nabytki okresu wojennego, zbiory rękopiśmienne Ossolineum wyniosły ok. 17 600 rękopisów (w tym ok. 8090 zinwentaryzowanych), ok. 3170 dokumentów i ok. 13 800 autografów.
Po drugiej wojnie światowej
Fryderyk Chopin:
"Wiosna z pieśni sielskich".
1844 r.
|
Decyzją Rady Ministrów Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, w lipcu 1946 r. Ukraina przekazała Polsce ze zbiorów ossolińskich ok. 6630 rękopisów (w ok. 6960 woluminach), które wraz ze starymi drukami i drukami XIX-XX w. zostały przewiezione do Wrocławia, stając się podstawą zorganizowanej tutaj Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Ponadto w latach 1947 i 1948 Biblioteka Narodowa w Warszawie przekazała odnalezione w Adelinie zbiory ewakuowane wiosną 1944 r. W latach późniejszych powracały jeszcze rękopisy wypożyczone przed wojną do innych instytucji oraz rozproszone z Adelina.
Henryk Sienkiewicz:
"Ogniem i mieczem".
1883 r.
|
Ostatecznie wśród zgromadzonych we Wrocławiu zbiorów rękopiśmiennych pochodzących z dawnych zasobów lwowskich znalazło się ok. 9300 rękopisów (w tym ok. 6135 zinwentaryzowanych) oraz ok. 1510 dokumentów, co stanowiło ok. 73% rękopisów zinwentaryzowanych, ok. 30% rękopisów niezinwentaryzowanych i ok. 63% dokumentów zinwentaryzowanych. Niestety wskutek dokonanego we Lwowie podziału zbiorów większość kolekcji, archiwów rodzinnych i spuścizn zostało przekazanych do Wrocławia w formie zdekompletowanej. Wśród przekazanych do Wrocławia zabrakło niemal całkowicie zbioru autografów oraz kilku większych kolekcji posiadających bądź odrębne sygnatury, bądź nie wciągniętych we Lwowie do ogólnego ciągu sygnatur w inwentarzu, jak np. archiwum Sapiehów z Krasiczyna. We Lwowie pozostało także całe archiwum zakładowe, znajdujące się pod opieką Oddziału Rękopisów, oraz wszystkie księgi inwentarzowe zbiorów rękopiśmiennych. We Wrocławiu znalazły się natomiast m.in. liczne teatralia oraz część zbiorów A. Czołowskiego i Biblioteki Poturzyckiej Dzieduszyckich.
Ulokowanie Ossolineum we Wrocławiu nie zmieniło dotychczasowego profilu gromadzenia zbiorów rękopiśmiennych. W dalszym ciągu obejmował on i obejmuje nadal materiały do historii i kultury Polski, ze szczególnym uwzględnieniem Galicji i dawnych ziem wschodnich Rzeczypospolitej. Od 1948 r. aż do chwili obecnej zbiory powiększyły się o ok. 11000 rękopisów od XIV-XX w. oraz ok. 480 dyplomów i dokumentów z XIII-XX w. W chwili obecnej (2004 r.) zbiory liczą około ok. 20000 rękopisów (w tym ok. 14900 zinwentaryzowanych) oraz ok. 2230 dyplomów i dokumentów.
List gen.
Władysława Sikorskiego.
1941 r.
|
Do największych i najcenniejszych nabytków okresu powojennego należą spuścizny pisarzy (m.in. Wacława Gąsiorowskiego, Jerzego Zawieyskiego, Marii Kuncewiczowej, Marka Hłaski, Romana Brandstaettera, Stanisława Vincenza), pracowników naukowych (m.in. profesorów uniwersytetów Jagiellońskiego i Wrocławskiego: Franciszka Bujaka, Mariana Morelowskiego, Władysława Czaplińskiego, Stefana Inglota, Ryszarda Gansińca), działaczy politycznych i społecznych z kraju i emigracji (m.in. marszałka sejmu PRL Czesława Wycecha, premiera Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej Edwarda Osóbki-Morawskiego, Wodza Naczelnego Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie gen. Kazimierza Sosnkowskiego, dyrektora Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa Jana Nowaka-Jeziorańskiego, dyplomaty i historyka Macieja Loreta), archiwa rodzinne (Turnów, Stablewskich), zbiory bibliotek podworskich (Branickich i Tarnowskich z Suchej Beskidzkiej, Lubomirskich z Przeworska), liczne pamiętniki (m.in. uczestników ruchów niepodległościowych oraz więźniów hitlerowskich obozów koncentracyjnych i łagrów sowieckich), archiwa i materiały do dziejów polskiej konspiracji niepodległościowej w okresie II wojny światowej na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej (województwa lwowskie, wileńskie, tarnopolskie i białostockie). Zbiory te są sukcesywnie opracowywane według obowiązujących zasad, a informacja o nich udostępniana jest w drukowanych inwentarzach i katalogach.
| Powrót |
Literatura
I. Charakterystyka i omówienie całości zbiorów
A. Fastnacht, M. Matwijów: [Rękopisy Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich], [w:] Zbiory rękopisów w bibliotekach i muzeach w Polsce. Wyd. 2 poprawione. Oprac. D. Kamolowa przy współudziale T. Sieniateckiej, Warszawa 2003 s. 485-513.
II. Katalogi i inwentarze
A. Rękopisy
W. Kętrzyński: Katalog rękopisów Biblioteki Zakładu Nar. im. Ossolińskich, T. 1 Lwów 1881 (sygn. 1-226), T. 2 Lwów 1886 (sygn. 227-561), T. 3 Lwów 1898 (sygn. 562-1504).
M. Gębarowicz: Katalog rękopisów Biblioteki Gwalberta Pawlikowskiego, Lwów 1929 oraz reedycja Wrocław 1949.
S. Inglot: Inwentarz archiwum XX Lubomirskich (linia dąbrowieńska), Warszawa 1937.
T. Mikulski: Literatura polska w autografach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu. Katalog, Wrocław 1947.
Inwentarz rękopisów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu T. 1: Rękopisy 1505-7325. Oprac. zbiorowo pod red. Jadwigi Turskiej, Wrocław 1948; T. 2: Rękopisy 7326-11930. Oprac. zbiorowo pod red. Jadwigi Turskiej, Wrocław 1949; Indeks do inwentarza rękopisów [...] (T. 1-2), Wrocław 1962; T. 3: Rękopisy 11981-13000. Oprac. A. Dician i J. Loret-Heintsch pod red. A. Fastnachta, Wrocław 1966; T. 4: Rękopisy 13001-13725 Oprac. A. Dician, L. Górecki, A. Kapłon i in. pod red. A. Fastnachta, Wrocław 1972; T. 5: Rękopisy 13726-14180 Oprac. A. Dician, L. Górecki, A. Kapłon i in. pod red. A. Fastnachta Wrocław 1975; T. 6: Rękopisy 14181-14600 Oprac. Ł. Częścik, L. Górecki, J. Litwinek i in. pod red. A. Fastnachta, Wrocław 1979; T. 7: Rękopisy 14601-15060 Oprac. Ł. Częścik, J. Litwinek, A. Łongiewska i in. pod red. K. Korzon, Wrocław 1983; T. 8: Rękopisy 15061-15320 Oprac. A. Łongiewska, F. Sawicka pod red. K. Korzon, Wrocław 1984; T. 9: Rękopisy 15321-15680 Oprac. Ł. Częścik, E. Galos, L. Górecki i in. pod red. K. Korzon, Wrocław 1984; T. 10: Rękopisy 15681-15960 Oprac. E. Galos, L. Górecki, K. Korzon i in. pod red. K. Korzon, Wrocław 1986; T. 11: Rękopisy 15961-16220 Oprac. E. Galos, K. Korzon, M. Matwijów i in. pod red. K. Korzon, Wrocław 1989; T. 12: Rękopisy 16221-16500 Oprac. E. Galos, K. Korzon, M. Matwijów i in. pod red. D. Platt, Wrocław 1992; T. 13: Rękopisy 16501-16800 Oprac. Ł. Częścik, E. Galos, M. Matwijów i in. pod red. W. Sonnak, Wrocław 1993; T. 14: Rękopisy 16801-17050 Oprac. K. Korzon pod red. W. Sonnak, Wrocław 1995; T. 15: Rękopisy 17051-17260 Oprac. M. Matwijów, E. Ostromęcka, W. Sonnak pod red. W. Sonnak, Wrocław 1997; T. 16: Rękopisy 17261-17708 Oprac. K. Korzon, M. Matwijów, E. Ostromęcka pod red. W. Sonnak Wrocław 1998; T. 17: Rękopisy 17709-17945 Oprac. H. Kulesza, I. Lipiński, M. Matwijów, E. Ostromęcka pod red. W. Sonnak, Wrocław 2000; T. 18: Rękopisy 17946-18299 Oprac. H. Kulesza i E. Ostromęcka pod red. W. Sonnak, Wrocław 2003.
Katalog rękopisów orientalnych ze zbiorów polskich, T. 3 Warszawa 1958 s. 11-25, T. 5 cz. 1 Warszawa 1964 s. 199-201, cz. 2 Warszawa 1967 s. 93-94.
B. Olszewicz, Z. Rzepa: Katalog rękopisów geograficznych Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, Warszawa 1965.
A. Bułówna: Katalog gazet pisanych z XVIII w. w zbiorach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Wrocław 1969.
Rękopisy Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Oprac. I. Łoś-Stembrowicz, cz. 1, Warszawa 1992. Katalog mikrofilmów [Biblioteki Narodowej w Warszawie] t. 23.
B. Dyplomy i dokumenty
F. Pohorecki: Catalogus diplomatum Bibliothecae Instituti Ossoliniani nec non Bibliothecae Pawlikowianae inde ab anno 1227 usque ad annum 1506, Lwów 1937.
A. Fastnacht: Catalogus diplomatum Bibliothecae Instituti Ossoliniani. Supplementum I inde ab anno 1279 usque ad annum 1506, Wrocław 1951.
A. Fastnacht: Katalog dokumentów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich Cz. I. Dokumenty z lat 1507-1700, Wrocław 1953; Cz. II. Dokumenty z lat 1701-1939 oraz dodatek: Dokumenty z lat 1282-1909, Wrocław 1969.
I. Lipiński: Katalog dokumentów Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Dokumenty z lat 1276-1979, Wrocław 1999.
III. Omówienia większych kolekcji, spuścizn i rodzajów zbiorów, katalogi wystaw (wybór):
A. Rękopisy i dyplomy średniowieczne i staropolskie.
J. Turska: Wykaz rękopiśmiennych materiałów heraldyczno-genealogicznych znajdujących się w Bibliotece Ossolineum, "Miesięcznik heraldyczny" 1931 nr 2 s. 41-43.
F. Pohorecki: O średniowiecznych dyplomach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Lwów 1935.
J. Turska: Archiwum Wodzickich z Kościelnik w zbiorach Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, "Rocznik Zakładu Narodowego im. Ossolińskich" t. 4: 1953 s. 129-171.
J. Maciszewski, Źródła do rokoszu sandomierskiego w rękopisach Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1955 z. 1(7) s. 107-125.
Z. Staniszewski: Inwentarze biblioteczne wieku XVII i XVIII w rękopisach Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1955 z. 1(7) s. 192-214.
B. Rękopisy XIX-XX w.
W. Floryan, B. Zakrzewski: Słowacki w zbiorach i publikacjach Ossolineum, Wrocław 1959.
W. Jabłońska: Inwentarze i katalogi biblioteczne w zbiorach rękopiśmiennych Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, "Ze skarbca kultury" 1969 z. 20 s. 73-179.
J. Loret-Heintsch: W. St. Reymont w rękopisach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, "Ze skarbca kultury" 1970 z. 21 s. 65-81.
F. Sawicka: Literatura polska w autografach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu 1918-1970. Katalog wystawy, Wrocław 1971.
L. Górecki: Biblioteka Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu [Materiały rękopiśmienne dotyczące Wielkopolski] [w:] Dzieje Poznania i województwa poznańskiego, Warszawa 1972 s. 823-833.
R. Grabałowski: Zbiór pamiętników rękopiśmiennych Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, "Pamiętnikarstwo polskie" 1972 nr 4 s. 101-109.
A. Łongiewska: Archiwum W. Gąsiorowskiego w zbiorach Biblioteki Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1972 z. 23 s. 231-248.
A. Łongiewska: Archiwum M. Morelowskiego w zbiorach Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1974 z. 25 s. 227-252.
W. Sonnak: Materiały historyczno-literackie w zbiorach rękopiśmiennych Biblioteki Z. N. im. Ossolińskich, "Biuletyn Polonistyczny" 1975 z. 4 s. 48-52.
W. Suleja: Materiały do dziejów polskiej myśli politycznej w zbiorach rękopiśmiennych Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu - przegląd zawartości [w:] Polska myśl polityczna XIX i XX w., T. 1 Polska i jej sąsiedzi, Wrocław 1975 s. 191-223.
J. Litwinek: Sztambuchy literackie XIX w. w zbiorach rękopiśmiennych Biblioteki Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1979 z. 32 s. 45-68.
J. Albin: Autografy A. Mickiewicza w zbiorach Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, "Ze skarbca kultury" 1981 z. 35 s. 83-98.
W. Leśniak: Autografy A. Fredry, Wrocław 1987.
K. Korzon: Archiwum M. i J. Kuncewiczów w Ossolineum, "Ze skarbca kultury" 1987 z. 44 s. 231-242.
E. Ostromęcka: Archiwum S. Vincenza w Ossolineum, "Czasopismo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich" 1992 z. 1 s. 261-264.
M. Pestkowska: Archiwum generała K. Sosnkowskiego we wrocławskim Ossolineum, "Niepodległość" t. 25: 1992 s. 244-258.
Zbiory i prace polonijne Biblioteki Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu Informator cz. 1. Oprac. J. Albin, Warszawa 1993 [rękopisy s. 78-88].
Ponadto nowe nabytki rękopiśmienne Zakładu Narodowego im. Ossolińskich omówione są przez A. Dician [za l. 1949-1967], L. Góreckiego [za l. 1968-1971], W. Sonnak [za l. 1972-1988] i H. Kuleszę [za l. 1989-1998] w: "Ze skarbca kultury " 1951-1990 z. 1, 2, 4, 5, 7, 9-11, 13-15, 21, 24-29, 31, 34, 38, 39, 44, 45, 47, 50 oraz w "Czasopismo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich" 1995-2000 nr 6, 11.
| Powrót |
Opis internetowego katalogu rękopisów zinwentaryzowanych
i zasady korzystania
=> Odsyłacz do internetowego katalogu rękopisów zinwentaryzowanych
1. ZAWARTOŚĆ
Katalog obejmuje rękopisy zinwentaryzowane (tj. ujęte w drukowanych
katalogach i inwentarzach) Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, łącznie ze
zbiorem Biblioteki Pawlikowskich. Ponieważ z rękopisów zinwentaryzowanych przed 1945 r. we Lwowie (sygn. 1-8091 oraz zbiór Biblioteki Pawlikowskich) we Wrocławiu znalazło się tylko ok. 73%, w ich obrębie występują luki sygnaturowe.
2. SCHEMAT OPISU KATALOGOWEGO
Opis zawiera następujące elementy: 1. sygnaturę rękopisu (w wypadku rękopisów ze zbioru Pawlikowskich poprzedzona jest ona skrótem Pawl.); 2. autora i tytuł rękopisu (w wypadku gdy tytuł wzięty jest z rękopisu, umieszczony jest on w cudzysłowie); 3. zaznaczony kursywą podstawowy opis zewnętrzny. Ten ostatni tworzą informacje dotyczące języka, w którym napisany jest rękopis (łac.= język łaciński, niem.= język niemiecki, franc.= język francuski, pol. = język polski, ang. = język angielski, rjęz. = różnojęzyczny), czas powstania rękopisu, objętość (w kartach lub stronach) oraz adnotację o jego zmikrofilmowaniu (Mf BN w wypadku gdy jest zmikrofilmowany przez Bibliotekę Narodową lub Mf Oss. w wypadku gdy zmikrofilmowany jest przez ZNiO).
3. ZASADY WYSZUKIWANIA
Rękopisy wyszukiwać można poprzez:
a) Wpisanie sygnatury rękopisu. W tym wypadku można przeglądać wszystkie rękopisy w kolejności sygnatur (sygnaturę zbioru Pawlikowskich należy poprzedzić literą p).
b) Wpisanie autora rękopisu. Ten sposób wyszukiwania dotyczy głównie opracowań, pamiętników i tekstów literackich.
c) Wpisanie hasła rzeczowego. Za hasło rzeczowe przyjęto nazwy osobowe i miejscowe oraz nazwy instytucji, organizacji i stowarzyszeń, występujące w tytule rękopisu.
d) Zaznaczenie tematyki lub rodzaju rękopisu. W pierwszym wypadku klasyfikacją objęto większość rękopisów, z wyjątkiem tych, których określenie tematyki było niemożliwe w sposób jednoznaczny (głównie korespondencja prywatna i rodzinna oraz papiery osobiste i rodzinne). W drugim wypadku klasyfikacją objęto wszystkie rękopisy, wyodrębniając wśród nich dwie duże grupy: rękopisy o charakterze archiwalnym (stanowiące fragmenty archiwów instytucji, urzędów, stowarzyszeń itp.) oraz rękopisy o charakterze bibliotecznym (stanowiące głównie fragmenty spuścizn osobowych).
e) Zaznaczenie czasu powstania rękopisu.
Katalog ma na celu jedynie doraźną orientację w zasobie rękopisów zinwentaryzowanych Zakładu Narodowego im. Ossolińskich i nie zastępuje drukowanych inwentarzy i katalogów.
=> Odsyłacz do internetowego katalogu rękopisów zinwentaryzowanych
| Powrót |
Opis internetowego katalogu rękopisów akcesyjnych
i zasady korzystania
=> Odsyłacz do internetowego katalogu rękopisów akcesyjnych
1. ZAWARTOŚĆ
Katalog obejmuje rękopisy akcesyjne (tj. nie wprowadzone jeszcze do drukowanych katalogów i inwentarzy) Zakładu Narodowego im. Ossolińskich od 1950 r. poczynając.
2. SCHEMAT OPISU KATALOGOWEGO
Ze względu na stan opracowania rękopisów akcesyjnych, ich opisy katalogowe mają charakter prowizoryczny i zawierają następujące elementy: 1. sygnaturę rękopisu (składa się ona z dwóch części, z których pierwsza oznacza numer porządkowy, a druga rok nabycia rękopisu); 2. autora i tytuł rękopisu; 3. tam gdzie było to możliwe dane dotyczące czasu pochodzenia i objętości rękopisu.
3. ZASADY WYSZUKIWANIA
Rękopisy wyszukiwać można poprzez:
a) Wpisanie roku lub lat nabycia rękopisu. W tym wypadku można przeglądać całą bazę, wpisując rok lub określony przedział lat (np. 1961-1972).
b) Wpisanie autora rękopisu. Ten sposób wyszukiwania dotyczy głównie opracowań, pamiętników i tekstów literackich.
c) Wpisanie hasła rzeczowego. Za hasło rzeczowe przyjęto nazwy osobowe i miejscowe oraz nazwy instytucji, organizacji i stowarzyszeń, występujące w tytule rękopisu.
d) Zaznaczenie rodzaju rękopisu. Klasyfikacją objęto wszystkie rękopisy, wyodrębniając wśród nich rękopisy o charakterze archiwalnym (stanowiące fragmenty archiwów instytucji, urzędów, stowarzyszeń itp.) oraz rękopisy o charakterze bibliotecznym (stanowiące głównie fragmenty spuścizn osobowych).
d) Zaznaczenie czasu powstania rękopisu.
=> Odsyłacz do internetowego katalogu rękopisów akcesyjnych
| Powrót |
|
